Çocuklarımızı ne zaman diş kontrolüne getirmeliyiz?

 

Çocuklarımızı, 4-5 yaşında süt dişlerini ve 6 yaşından itibaren de kalıcı dişlerini kontrol ettirmek için bir diş hekimine götürmemizde fayda var. Çünkü 6 yaş dişleri yani kalıcı büyük azı dişleri bu yaşta ağız içinde çıkmaktadır. 

 

6 yaşından öncesinde ne yapılmalıdır?

 

Altı yaşından öncesinde ağızda süt dişleri vardır. Tabii bu dişler çok kıymetlidir. Nasılsa ileride düşecek diye düşünmemek gerekir. 

Süt dişleriyle ilgili bilmemiz gereken 2 tane önemli konu vardır. Birincisi bu dişlerin çürümemeleri gerektiğidir. Süt dişleri çürüdüğünde ağız içerisindeki bakteri sayısı artar ve daha sonra gelecek olan sürekli dişlere zarar verecek bir ortam hazırlanmış olur. Çünkü ağız içerisindeki bakteriler kalıcı dişlerin de çürümesine neden olacaktır. Aynı zamanda çürük süt dişleri ağrı yapar ve çocukların huzursuz, sıkıntılı bir döneme girmesine neden olur. Bu nedenle süt dişleri ilk çıktıklarında parmak fırçalarla temzilenmelidir. Daha sonraki yaşlarda çocuk macunları ve diş fırçalarıyla fırçalanmalıdır. Çürük riski fazla ise dönemsel olarak florür uygulamaları ile dişleri kuvvetlendirebiliriz veya diş ojesi olarak da bilinen koruyucu dolgulardan faydalanabiliriz. 

İkinci önemli konu ise süt dişlerinin arasındaki boşluklardır. Genelde inci gibi dizilmiş sıkı temasları olan dişler sevilse de aslında süt dişli dönemde dişlerin arasında boşluklar olmasını isteriz. Bu nedenle eğer süt dişlerinin arasında boşluk yoksa ileride çıkacak olan sürekli dişlere yer kalmayacağı ve dişlerin çapraşık çıkacağı veya gömük kalacağı unutulmamalıdır. 

Bu nedenle süt dişlerinin sağlıklı olması çok önemlidir, 3-6 yaş arası çocuklarımızı bir diş hekimiyle tanıştırmamız ve muayene ettirmemiz gerekir. Veya en azından ebeveynlerin bu konuda bilgi sahibi olması gerekmektedir.

Eğer çene kemiklerinin büyüme gelişimiyle alakalı uyumsuzluk varsa bu yaştan itibaren kemiklerin büyüme şeklini ve yönünü düzeltecek apareyler kullanılabilir. 

Bir tarafta veya her iki tarafta da bu uyum bozuksa yani üst dişler alt dişlere göre daha içerideyse çenelerin boyutlarıyla ilgi bir uyumsuzluktan bahsedebiliriz. Bu durumda çene kemikleri ile ilgili bir tedavi uygulanması gerekebilir. Bu durumun mutlaka bir ortodontiste veya diş hekimine muayene ettirilmesi gerekir. 

Çene kemikleri 8-12 yaşında kadar rahatlıkla bu apareylerle şekillendirilebilir. Üst çene kemiğinde genişleme sağlanabilir bu sayede alt çeneyle uyumlu hale gelir. Veya alt çene gerideyse öne doğru büyümesi artırılabilir. 

Bir diğer konu ise öndeki dişlerin temas etmemesi. Bazen çocuklarda parmak emme alışkanlığı olabiliyor. Bu durumda alt ve üst dişler birbirine temas edemiyor. 4 yaşına kadar parmak emme alışkanlığı bırakıldığında dişler kendiliğinden düzelirken 4 yaşından sonra da devam ettiğinde kalıcı ortodontik problemler oluşabiliyor. Bu problemlerin de yine ortodontik apareylerle çözülmesi mümkündür. Çok şiddetli iskeletsel problemi olan çocuklarda ise ortopedik apareylerle problemin miktarı azaltılabilir ve büyüme gelişim dönemi tamamlandıktan sonra çene ameliyatlarına yönlendirilebilir. 

Ortodontistiniz size bu çift fazlı hem ortopedik hem de ortodontik tedavi planlamaları ve sıralamaları hakkında bilgi verecektir. Önce ortopedik yani çene kemiklerinin uyumlanması için uygulanan apareyli tedaviler ve sonrasında dişlerin uyumunu sağlayan ikinci bir tedavi sürecidir. Herbir hastanın ortodontik problemi farklıdır ve ona özel farklı tedavi planı olacaktır. 

 

Peki bu kemiklere ait uymsuzluklar bu dönemde düzeltilemezse ne olur?

  

Çok şiddetli iskeletsel problem olan çocuklarda problemin miktarı azaltılabilir ve büyüme gelişim dönemi tamamlandıktan sonra çene ameliyatlarına yönlendirilebilir. 

Diyelim ki çeneleri genişlettik ama yine de dişlerde çapraşıklık meydana geldi. Gülümsemede asimetriler var, bir diş daha kısa bir diş daha uzun veya kendi ekseni etrafında dönmüş. Bu gibi problemlerde de diş hareketleri veya çapraşıklıkların giderilmesi için braketlerden veya şeffaf plaklardan faydalanmak gerekecektir. 

Braketler herbir dişin üzerine tek tek yapıştırılır ve bu braketlerin arasından dişlere düzeltici kuvvet uygulayacak teller geçirilir. Her 6 haftada bir, aradan geçen bu teller değiştirilir veya tellerin üzerinde düzenlemeler yapılır. Bu ortodontik tedavilerin ortalama süresi 1 veya 1,5 yıldır. Bazen basit çapraşıklıklarda 3-4 ay kadar sürebilir. Yine aynı şekilde braketler yerine şeffaf plaklarla da ortodontik tedaviler uygulanabilir. Çapraşıklığın miktarına göre belirlenen sayıda plak hazırlanır ve hastaların bu plakları yaklaşık 10-12 günde değiştirmeleri istenir. Yine ortdontist kontrolünde ara seanslara gidilir. 

Bu tedavi yöntemi artık bizim braketli tedavilere göre daha fazla tercih ettiğimiz tedaviler olmaya başladı. Hastalarımız dan da bu yönde talep arttı. Şeffaf plakların tekolojilerindeki yenilikler sayesinde hemen hemen bütün ortodontik tedavileri yapabilmekteyiz.